Πρόωρη Εμμηνόπαυση

Στην πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, οι ωοθήκες αδειάζουν από ωάρια και δεν είναι πια λειτουργικές σε νεαρότερη ηλικία, κάτω των 40 ετών. Όταν συμβαίνει αυτό, δεν παράγονται πια οιστρογόνα με αποτέλεσμα να εμφανίζονται εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα σε νεαρές γυναίκες. Η περίοδος επηρεάζεται σημαντικά και είτε μπορεί να σταματήσει τελείως είτε μπορεί να έρχεται πολύ συχνά. Η συνθήκη αυτή δυστυχώς έχει και μακροπρόθεσμες συνέπειες στην υγεία των γυναικών συνολικά.

Πρόκειται για μια σπάνια κατάσταση που αφορά περίπου το 1% του γυναικείου πληθυσμού κάτω των 40 ετών.

Διάγνωση, αίτια και συμπτώματα της Πρόωρης Ωοθηκικής Ανεπάρκειας

Η διάγνωση προκύπτει από τον συνδυασμό ενός καλού ατομικού ιστορικού και εργαστηριακών εξετάσεων. Χρειάζεται να έχουμε αμηνόρροια για τουλάχιστον 3-4 μήνες ή γενικά η περίοδος να εμφανίζεται σπάνια. Από τον εργαστηριακό έλεγχο, απαραίτητη είναι η μέτρηση της ορμόνης FSH σε συνδυασμό με την οιστραδιόλη. Οποιαδήποτε τιμή άνω των 25 IU/ml, σε δυο διαδοχικές μετρήσεις θεωρείται ενδεικτική της πρόωρης εμμηνόπαυσης.

Στην πλειοψηφία των γυναικών δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη αιτία που προκαλεί την πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, οπότε και δεν μπορούμε να δώσουμε ακριβή εξήγηση.

Βέβαια υπάρχουν γνωστές καταστάσεις που σχετίζονται ή οδηγούν σε πρόωρη εμμηνόπαυση όπως :

• Χειρουργική εμμηνόπαυση

Κάποιες φορές, για ιατρικούς λόγους, πρέπει να αφαιρεθούν χειρουργικά οι ωοθήκες με αποτέλεσμα οι γυναίκες αυτές να μπουν αιφνίδια σε καθεστώς εμμηνόπαυσης.

• Φαρμακευτική εμμηνόπαυση

Προκαλείται μετά από ακτινοβολίες ή χημειοθεραπείες στο πλαίσιο αντιμετώπισης κάποιας μορφής κακοήθειας.

• Γενετικά σύνδρομα

Το πιο γνωστό γενετικό σύνδρομο που συνδέεται με ωοθηκική ανεπάρκεια είναι το σύνδρομο Turner καθώς και το Fragile X. Σπάνια σύνδρομα που όμως πρέπει να ληφθούν υπόψιν σε άτομα της ίδιας οικογένειας ή όταν η ωοθηκική ανεπάρκεια εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία.

• Αυτοάνοσα Νοσήματα

Υπάρχει μια συσχέτιση μεταξύ πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας και αυτοάνοσων νοσημάτων.

• Φλεγμονές

Όπως η φυματίωση, η ελονοσία και η παρωτίτιδα,

• Άλλοι παράγοντες επικινδυνότητας περιλαμβάνουν το κάπνισμα και τις τοξίνες.

Τα συμπτώματα είναι ακριβώς τα ίδια με αυτά που εμφανίζονται σε μια γυναίκα που μεταβαίνει στην εμμηνόπαυση. Εξάψεις, εφιδρώσεις, ευερεθιστότητα, μεταβολές στη διάθεση, κατάθλιψη, στρες και δυσκολία στην μνήμη ( brain fog ).

Κάποιες φορές βέβαια, η μοναδική ένδειξη είναι οι διαταραχές στην κανονικότητα της περιόδου ή το σταμάτημα της περιόδου.

Σε μικρά κορίτσια η καθυστερημένη έναρξη της εφηβείας ή της εμφάνισης της 1^ης περιόδου θα πρέπει να διερευνάται με ιδιαίτερη προσοχή.

Πρόωρη Ωοθηκική ανεπάρκεια και Γονιμότητα

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα δύσκολη διάγνωση για μια νεαρή γυναίκα. Για πολλές γυναίκες η διάγνωση αυτή έρχεται πριν ακόμη δημιουργήσουν οικογένεια αλλά ακόμη και αν έχουν ολοκληρώσει την οικογένεια τους, δυσκολεύονται να συνειδητοποιήσουν την απώλεια της γονιμότητας τους.

Οι πιθανότητες να προκύψει μια αυτόματη κύηση είναι περίπου 5%-10% και για τον λόγο αυτό συστήνεται η χρήση αντισύλληψης σε γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση που δεν θα τις ενδιέφερε η γονιμότητα.

Το ένα τέταρτο περίπου των γυναικών που έχουν πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, μπορεί να εμφανίζουν σημάδια ήπιας ωοθηκικής λειτουργίας, ειδικά όταν η κατάσταση αυτή είναι στο ξεκίνημα της. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μπορεί να εμφανιστεί μια περίοδος σε απρόβλεπτο χρόνο. Έτσι εξηγείται και το γεγονός ότι ενδέχεται να προκύψει μια αυτόματη κύηση σε ποσοστό 5%-10% των γυναικών με διάγνωση πρόωρης εμμηνόπαυσης.

Αν λοιπόν σας ενδιαφέρει το ζήτημα της απόκτησης παιδιού, καλό θα ήταν να λάβετε εξατομικευμένη συμβουλευτική γύρω από το ζήτημα σας. Στην Femine clinic συνεργαζόμαστε με εξειδικευμένους γυναικολόγους αναπαραγωγής που μπορούν να σας ενημερώσουν εμπεριστατωμένα γύρω από τις επιλογές που υπάρχουν.

Σημαντικό είναι να τονίσουμε ότι δυστυχώς δεν υπάρχουν θεραπείες που να επαναφέρουν την ωοθηκική λειτουργία γι’ αυτό και συνήθως η δωρεά ωαρίων αποτελεί τη μοναδική επιλογή.

Γιατί είναι όμως τόσο σημαντικό να διαγνώσουμε σωστά και έγκαιρα την πρόωρη εμμηνόπαυση;

Ο λόγος είναι η άμεση έναρξη της ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης ώστε από τη μια μεριά να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, από την άλλη μεριά να προστατέψουμε την υγεία των γυναικών από τις μακροπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες της έλλειψης των οιστρογόνων.

Ποιες είναι αλήθεια οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της πρόωρης εμμηνόπαυσης στην υγεία των γυναικών;

Πολλές γυναίκες δυστυχώς, ακριβώς επειδή δεν έχουν σωστή ενημέρωση και καθοδήγηση, παραμένουν χωρίς ορμονική θεραπεία υποκατάστασης με αποτέλεσμα να αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος οστεοπόρωσης και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Τα καλά νέα είναι ότι η ορμονική υποκατάσταση μειώνει καταλυτικά αυτό τον κίνδυνο.

Ας αναφερθούμε όμως σε αυτές!

Οστεοπόρωση είναι η κατάσταση εκείνη κατά την οποία τα οστά γίνονται πιο μαλακά και αδύναμα, επιρρεπή σε κατάγματα. Η μέτρηση οστικής πυκνότητας δίνει την διάγνωση και θα πρέπει να πραγματοποιείται περίπου κάθε 2 χρόνια.

Καρδιαγγειακά νοσήματα για τα οποία είναι απαραίτητος ένας ετήσιος έλεγχος για παρακολούθηση αλλά και εκτίμηση του πιθανού κινδύνου βάση της αρτηριακής πίεσης, της αυξημένης χοληστερόλης, του καπνίσματος, του σωματικού βάρους αλλά και της κατανάλωσης αλκοόλ.

Φαίνεται επίσης να αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης απώλειας μνήμης, σύγχυσης (brain fog) αλλά και άνοιας σε γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση.

Γενικά πρόκειται για μια διάγνωση που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής και το καλώς έχειν αυτών των γυναικών.

Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης: Μονόδρομος για τη διαχείριση της πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας!

Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης προσφέρει στον οργανισμό της γυναίκας τα οιστρογόνα, τα οποία θα έπρεπε θεωρητικά να παράγονται από την ίδια την ωοθήκη καθώς και την προγεστερόνη που παράγεται μετά από την ωορρηξία και φέρνει την περίοδο. Η ορμονική υποκατάσταση λοιπόν υποκαθιστά τη φυσιολογική λειτουργία της ωοθήκης. Τα κλιμακτηριακά συμπτώματα εξαφανίζονται και παράλληλα προστατεύεται το καρδιαγγειακό σύστημα και η οστική πυκνότητα.

Πολλές γυναίκες ανησυχούν για την ασφάλεια αυτής της θεραπείας αλλά και για το χρονικό διάστημα που πρέπει να λαμβάνεται. Κυρίως υπάρχει παγκόσμια μια ανησυχία που σχετίζεται με την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Για τις γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση, σύμφωνα πάντα με τα επιστημονικά δεδομένα, ο κίνδυνος αυτός δεν αυξάνεται. Στην περίπτωση που η θεραπεία αυτή συνεχίζεται μετά τα 51 έτη ( μέση ηλικία της εμμηνόπαυσης ), τότε ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται ελάχιστα και εξαρτάται από τον τύπο της ορμονικής θεραπείας.

Ενδεικτικά, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού μετά από 5 έτη ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης με οιστρογόνα και προγεστερόνη είναι μικρότερος από τον κίνδυνο που προκύπτει από την κατανάλωση αλκοόλ ενώ οι μελέτες δείχνουν ότι είναι ακόμη μικρότερος από τον κίνδυνο που συνδέει την παχυσαρκία με τον καρκίνο του μαστού.

Τι άλλο θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας

Μετά από τη διάγνωση της πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας, είναι πολύς σημαντικό η κάθε γυναίκα να φροντίσει για την καλύτερη δυνατή πρόληψη σχετικά με τις μακροπρόθεσμες συνέπειας της συνθήκης αυτής. Πολλές από αυτές τις οδηγίες απευθύνονται σε όποιον επιθυμεί να διατηρήσει την υγεία του συνολικά. Συστηματική άθληση, αποφυγή ή διακοπή του καπνίσματος και του αλκοόλ, ισορροπημένη διατροφή και απώλεια περιττού βάρους αποτελούν τους βασικούς παράγοντες για την μείωση του ρίσκου εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων και οστεοπόρωσης.

Για να διατηρήσετε τα οστά σας γερά και να μειώσετε τον κίνδυνο κατάγματος θα πρέπει να αυξήσετε την κατανάλωση τροφών που περιέχουν ασβέστιο, να αθλήστε συστηματικά και να λαμβάνετε βιταμίνη D από τη διατροφή ή από κάποιο σκεύασμα.

Σε περίπτωση που παρατηρείτε μια συστηματική διαταραχή στην περίοδο σας ή εμφανίζετε κλιμακτηριακά συμπτώματα, θα πρέπει να απευθυνθείτε στο/στη γυναικολόγο σας.

Στη Femine clinic διαθέτουμε την εμπειρία και τη γνώση να σας καθοδηγήσουμε σε περίπτωση που προκύψει μια τέτοια διάγνωση.